Πότε υπάρχει καρδιακή ανεπάρκεια;

Καρδιακή ανεπάρκεια

Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι η πιο κοινή αιτία θανάτου και ανικανότητας στις βιομηχανοποιημένες χώρες και είναι από τα πιο συχνά απαντώμενα σύνδρομα στην κλινική πράξη. Παρά την πρόοδο στην φαρμακοθεραπεία της καρδιακής ανεπάρκειας η θνητότητα κυμαίνεται περί το 50% σε κάθε πενταετία.

Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι αποτέλεσμα συστολικής, διαστολικής, ή ολικής δυσλειτουργίας των κοιλιών, δηλαδή στην ουσία η καρδιά αδυνατεί να λειτουργήσει κανονικά. Οι κοιλίες της καρδιάς βρίσκονται σε διάταση, δεν έχουν ικανότητα επαρκούς συστολής. Παρατηρείται πάχυνση στα τοιχώματα των κοιλιών. (Παραστατικά, οι κοιλίες είναι διατεταμένες και δίνουν την εικόνα ψημένης μελιτζάνας). Οι κοιλίες έχουν μικρό ωφέλιμο όγκο, έτσι η καρδιά δεν μπορεί να διατηρήσει αρκετό όγκο αίματος στα αγγεία του οργανισμού. Ως εκ τούτου, η καρδιακή παροχή είναι ελαττωμένη. Η ανεπαρκούσα, υποδυναμούσα καρδιά δεν είναι ικανή να αποστείλει αίμα στην περιφέρεια, ώστε να αιματωθούν βασικά όργανα (ανεπάρκεια μεταφορτίου), αλλά δεν είναι ικανή και να προσροφήσει το λιμνάζον αίμα από την περιφέρεια (οιδήματα) και τους πνεύμονες (συμφορητική πνευμονοπάθεια).

Η πιο συχνή αιτία καρδιακής ανεπάρκειας είναι η ισχαιμική καρδιακή νόσος, που αποδίδεται σε εξελισσόμενη στεφανιαία αθηροσκλήρυνση. Τα συμπτώματα που εμφανίζονται είναι εύκολη κόπωση, οίδημα, στα κάτω άκρα κυρίως, και δύσπνοια (λαχάνιασμα).

Σκοπός της θεραπείας είναι η αύξηση του κατά λεπτό όγκου αίματος της αριστερής κοιλίας και η ανάταξη των συμφορητικών συμπτωμάτων (δηλαδή αύξηση της επιστροφής του αίματος και ανάταξη των οιδημάτων).

Ως συμφορητική καρδιοπάθεια ορίζεται συνδυασμένη δυσλειτουργία του καρδιακού μυός και δεξιά και αριστερά. Στη συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, δηλαδή, υπάρχει και πνευμονική συμφόρηση και περιφερικό οίδημα. Η μειωμένη καρδιακή απόδοση οδηγεί σε αύξηση της δραστηριότητας του συμπαθητικού, με αποτέλεσμα αύξηση της έντασης και του ρυθμού συστολής, αλλά και αύξηση των περιφερικών αντιστάσεων. 

Εξέλιξη της καρδιακής ανεπάρκειας. Η αριστερή κοιλία διογκούται.

Η μειωμένη νεφρική ροή (η ανεπαρκούσα καρδιά δεν έχει ικανότητα να αποστείλει αρκετό αίμα στους νεφρούς) κινητοποιεί το σύστημα ρενίνης - αγγειοτενσίνης και προκαλεί άμεση αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Επιπλέον, διεγείρεται η έκκριση αλδοστερόνης από το φλοιό των επινεφριδίων, που προάγει την κατακράτηση Νa⁺ και νερού. Ακόμη, αυξάνει η δραστηριότητα του συμπαθητικού και εκλύεται νοραδρεναλίνη. Στην πρώτη φάση της καρδιακής ανεπάρκειας η καρδιά είναι ικανή να αντιρροπίσει την κάμψη, σε δεύτερο χρόνο όμως ανεπαρκεί ουσιαστικά.

Η αντιμετώπιση της καρδιακής ανεπάρκειας γίνεται με:

α)   διουρητικά, για την ελάττωση του προφορτίου και του μεταφορτίου

β) αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου, ώστε να αποκλειστεί η οδός ρενίνης, αγγειοτενσίνης, αλδοστερόνης

γ) καρδιοτονωτικά φάρμακα, για να ενισχυθεί το έργο της καρδιάς

Πηγή: Στοιχεία Παθολογίας ΕΠΑΛ