Μικροβιακή Αντοχή και Λοιμώξεις που συνδέονται με Χώρους Παροχής Υγείας

Τι είναι η Μικροβιακή Αντοχή;

Η μικροβιακή αντοχή αναφέρεται στην ικανότητα των μικροοργανισμών να μην επηρεάζονται από τις αντιμικροβιακές ουσίες, όπως τα αντιβιοτικά. Αυτό σημαίνει ότι τα φάρμακα αυτά γίνονται λιγότερο αποτελεσματικά ή και εντελώς ανίκανα να τους εξοντώσουν. Όταν αναπτύσσονται τέτοια ανθεκτικά μικρόβια, επιβιώνουν ακόμα και μετά τη χρήση αντιβιοτικών, πολλαπλασιάζονται και μπορούν να μεταδώσουν αυτή την αντοχή στις επόμενες γενιές τους, οδηγώντας στην επικράτησή τους στον οργανισμό ανθρώπων και ζώων.

Πού οφείλεται;

Η ανάπτυξη της αντοχής είναι μια φυσική βιολογική διαδικασία. Ανθεκτικά βακτήρια υπάρχουν φυσικά στο περιβάλλον. Ωστόσο, η υπερβολική και αλόγιστη χρήση αντιμικροβιακών φαρμάκων, κυρίως αντιβιοτικών, ενισχύει την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό αυτών των ανθεκτικών μικροοργανισμών, επιταχύνοντας έτσι το πρόβλημα της μικροβιακής αντοχής.

Η μετάδοση της μικροβιακής αντοχής τόσο στους ανθρώπους όσο και στα ζώα συνδέεται επίσης με την παραμέληση των βασικών κανόνων υγιεινής. Αυτό μπορεί να οδηγήσει αρχικά στην εγκατάσταση ανθεκτικών βακτηρίων στον οργανισμό και στη συνέχεια στην εκδήλωση λοιμώξεων. Αυτός ο τρόπος μετάδοσης είναι ιδιαίτερα σημαντικός σε χώρους παροχής υγειονομικής περίθαλψης, με τα νοσοκομεία να αποτελούν το κύριο περιβάλλον. Η διασπορά των ανθεκτικών μικροβίων γίνεται μέσω της ιατρικής και νοσηλευτικής φροντίδας και των επεμβατικών διαδικασιών που υποβάλλονται οι ασθενείς κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους, όταν δεν εφαρμόζονται σωστά τα απαραίτητα μέτρα πρόληψης (βασικές και ειδικές προφυλάξεις, καθώς και οργανωμένα πρωτόκολλα πρόληψης για τις λοιμώξεις που σχετίζονται με χώρους παροχής υγείας). Η ασφάλεια των ασθενών εξαρτάται άμεσα από την πρόληψη αυτών των λοιμώξεων, η συχνότητα των οποίων αποτελεί σημαντικό δείκτη της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας.

Γιατί είναι τόσο σημαντική η άμεση αντιμετώπιση της Μικροβιακής Αντοχής σε διεθνές επίπεδο;

Η μικροβιακή αντοχή θεωρείται μια από τις μεγαλύτερες και διαρκείς απειλές για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως.

Στη σύγχρονη εποχή της Παν-Αντοχής, η ανθρωπότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο να μην μπορεί να θεραπεύσει κοινές βακτηριακές λοιμώξεις. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, περίπου 33.000 θάνατοι ετησίως συνδέονται με λοιμώξεις από ανθεκτικά βακτήρια, ενώ το εκτιμώμενο κόστος για τα συστήματα υγείας ανέρχεται σε 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Σύμφωνα με μελέτη του Jim O’Neill (Δεκέμβριος 2014), μέχρι το 2050, 10 εκατομμύρια άνθρωποι θα πεθαίνουν κάθε χρόνο εξαιτίας της μικροβιακής αντοχής και το κόστος για τα συστήματα υγείας θα ξεπεράσει τα 100 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Τρία σημαντικά στοιχεία χαρακτηρίζουν το φαινόμενο της μικροβιακής αντοχής στη σημερινή εποχή και καθιστούν επιτακτική την άμεση δράση της διεθνούς κοινότητας σε πολιτικό, επιστημονικό και κοινωνικό επίπεδο:

Στοιχείο 1: Σήμερα, η μικροβιακή αντοχή αποτελεί μια διαρκή κρίση δημόσιας υγείας που εξελίσσεται συνεχώς, τόσο στις αναπτυσσόμενες, όσο και στις ανεπτυγμένες χώρες.

Στοιχείο 2: Βρισκόμαστε στην εποχή της Παν-Αντοχής, καθώς σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της δικής μας, ασθενείς εμφανίζουν λοιμώξεις από βακτήρια που είναι ανθεκτικά σχεδόν σε όλα τα διαθέσιμα αντιβιοτικά.

Στοιχείο 3: Ανθεκτικά βακτήρια στα πιο σύγχρονα αντιβιοτικά, που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία λοιμώξεων που απειλούν τη ζωή, έχουν μολύνει το περιβάλλον και τα ζώα και μπορούν να μεταδοθούν στον άνθρωπο μέσω της άμεσης επαφής ή μέσω της τροφικής αλυσίδας.

Η ανάπτυξη της μικροβιακής αντοχής είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα που επηρεάζει την ιατρική, την κτηνιατρική, τη γεωργία/κτηνοτροφία και το περιβάλλον. Επομένως, για τον περιορισμό του φαινομένου απαιτείται η συνεργασία όλων αυτών των τομέων, γεγονός που αποτελεί μια πρόκληση που πρέπει να αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο της προσέγγισης της Ενιαίας Υγείας. Η συνεργασία όλων των τομέων είναι μια σύγχρονη ανάγκη για την ολιστική και αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος. Ιδιαίτερα για τη χώρα μας, η αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής αποτελεί προτεραιότητα δημόσιας υγείας και μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Εθνικό Σύστημα Υγείας.

Πηγή: ΕΟΔΥ