Ο ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΤΡΙΧΑΣ

 

Ο ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΤΡΙΧΑΣ

Η αύξηση, η εξέλιξη , η πτώση και η ανάπλαση των τριχών πραγματοποιείται με βάση έναν καθορισμένο κύκλο που αποτελείται από τρία στάδια. Το στάδιο ανάπτυξης μιας τρίχας είναι ανεξάρτητο από το στάδιο ανάπτυξης των γειτονικών τριχών. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο ο άνθρωπος δεν έχει περιόδους μαζικής απόπτωσης του τριχώματός του και περιόδους επανάκτησής του, όπως συμβαίνει στα ζώα.

Τα στάδια ανάπτυξης της τρίχας είναι τα ακόλουθα:

• Αναγενές στάδιο (φάση ανάπτυξης)  

Στο πρώτο αυτό στάδιο τα μητρικά κύτταρα του βολβού του θύλακα της τρίχας πολλαπλασιάζονται  γύρω  από  την  καλά  αιµατούµενη περιοχή  της  θηλής  της  ρίζας  και σχηματίζουν τον εσωτερικό κολεό της, από τον οποίο θα σχηματιστεί η κεράτινη της τρίχας. Η αύξηση τερματίζεται όταν το στέλεχος της τρίχας αποκτήσει το κανονικό του μήκος. τότε η τρίχα παραμένει σε ηρεμία. Ενδεικτικά, αναφέρεται ότι η διάρκεια της διαδικασίας για το τριχωτό της κεφαλής κυμαίνεται από 3-6 χρόνια, ενώ για τις βλεφαρίδες από 2-6 μήνες.

• Καταγενές στάδιο (φάση παλινδρόμησης)

Ο θύλακας προετοιμάζεται για την απόπτωση της τρίχας και την αντικατάστασή της από νέα. Το στάδιο αυτό ξεκινάει µε τη διακοπή των διαιρέσεων των μητρικών κυττάρων του βολβού, ενώ ο βολβός συρρικνώνεται και ανεβαίνει προς την επιφάνεια. Το στάδιο αυτό διαρκεί 2-3 εβδομάδες.

• Τελογενές στάδιο (φάση ηρεμίας)

Η τρίχα ανέρχεται στο θύλακα, μέχρι να αποπέσει,  είτε αυτόματα απωθούμενη από την καινούργια τρίχα που έχει δημιουργηθεί από νέο βολβό, είτε μηχανικά κατά το χτένισμα, λούσιμο.

Παράγοντες που επηρεάζουν τον κύκλο της τρίχας

Οι παράγοντες που επηρεάζουν τον κύκλο των τριχών δεν είναι πλήρως κατανοητοί. Ο κύκλος   των   τριχών   είναι   κατά   πάσα   πιθανότητα   γενετικά προκαθορισμένος, όμως επηρεάζεται και από άλλους παράγοντες, όπως το κλίμα, η θρέψη, η γενικότερη υγεία, οι ορμόνες και η λήψη φαρμάκων.

Ειδικότερα:

1. Παρατηρούμε κατά την εγκυμοσύνη µια αυξημένη αναλογία των τριχών του τριχωτού της κεφαλής να βρίσκονται σε αναγενές στάδιο κατά το 2° και 3° τρίμηνό της. Μετά τον τοκετό, όμως, ο κύκλος επανέρχεται, µε αποτέλεσμα οι αυξημένες αναγενείς τρίχες που υπήρχαν, να μετατρέπονται σε τελογενείς και κατά συνέπεια, να έχουμε αυξημένη πτώση μέχρι τον 3° μήνα μετά τον τοκετό.
2. Οι θύλακες των τριχών στο τέλος της εμβρυϊκής ζωής,  βρίσκονται σε δραστηριότητα. Με τον τοκετό περνάνε σε τελογενή φάση 6-12 εβδομάδων, όπου οι τρίχες πέφτουν.   Η   επανεμφάνισή   τους  γίνεται   µε  τη   φυσιολογική   κυκλική δραστηριότητα, υπό μορφή μωσαϊκού. Απ' όλες τις τρίχες του σώματος, µόνο της κεφαλής μετατρέπονται σε τελογενείς.
3. Στην ήβη, οι τρίχες δέχονται την επίδραση των ανδρογόνων, η δεκτικότητα, όμως, των υποδοχέων τους είναι διαφορετική και στα δυο φύλα, σε ορισμένες περιοχές του σώματος.
4. Με την αύξηση της ηλικίας παρατηρείται μείωση των αναγενών τριχών προς όφελος των τελογενών. Το φαινόμενο αυτό, αν και φυσιολογικό, μπορεί να επηρεαστεί από γενετικούς παράγοντες και να είναι πρώιμο, αλλά μπορεί και να επιταχυνθεί στους άντρες υπό την επίδραση των ανδρογόνων και στις γυναίκες από παθολογικές καταστάσεις, µε αποτέλεσμα οι θύλακες των τελογενών τριχών να υποστρέφουν σε θύλακες εμβρυϊκού χνοώδους τριχώματος.
5. Τέλος, η επίδραση παθολογικών παραγόντων, όπως το ψυχολογικό στρες και η συστηματική νόσος, μπορεί να οδηγήσουν στην αυτόματη μετάπτωση από το αναγενές στο τελογενές στάδιο, χωρίς τη μεσολάβηση του καταγενούς.